|
<უკან დაბრუნება
მარნეულის რაიონი (ქვემო ქართლი)
- გორულის კომპლექსი (ოფრეთის ახლოს), კოშკი (XVII ს.), საცხ. ნაგებობები, ორი ეკლესია, (ღვთისმშობლის ეკლესიას მოსახლეობა წმ.ნიკოლოზს" უწოდებს - XVI-XVII სს) // გორულის ნაქალაქარი და წმინდა ნინოს ეკლესია: სოფელ ოფრეთის მახლობლად მდებარე XVII საუკუნის ნაქალაქარის ნაშთები და რამდენიმე ისტორიული ეკლესია
- ოფრეთის ციხე, მცირე ეკლესია
- სადახლო - წოფის ციხე, ნასახლარები და ეკლესიები
- სიონის ეკლესიები, ნასოფლარი ქალფა
- ქალაფა - იგივე წერაქვის სამონასტრო კომპლექსი
- ხორანაშატის მონასტერი (ახკერპის აღმოსავლეთით, XI ს.)
- ხოჟორნის (ხოჯორნი) გუმბათიანი ეკლესია // ადრეული შუა საუკუნეების გუმბათოვანი ტაძარი და ნასახლარი, რომელიც საინტერესო არქიტექტურული ფორმებით ხასიათდება
- ხუჯაბის სამონასტრო კომპლექსი (ამჟამად სომხეთის შემადგენლობაშია) // XIII საუკუნის მონუმენტური ქართული ხუროთმოძღვრული კომპლექსი. იგი გამოირჩევა დახვეწილი ორნამენტებითა და გუმბათოვანი არქიტექტურით (მდებარეობს უშუალოდ სასაზღვრო ზოლში)
- ყუდროს ნაქალაქარი, დარბაზული ეკლესია, 2 ეკლესიის ნანგრევები და ციხე
- წერაქვის სამონასტრო კომპლექსი // მდინარე შულავერის მარცხენა მხარეს, სოფელ წერაქვთან მდებარე XII-XIII საუკუნეების ქართული კულტურის უმნიშვნელოვანესი ძეგლია. კომპლექსი მოიცავს ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის სამნავიან დარბაზულ ტაძარს, რამდენიმე მცირე საყდარს, სამრეკლოსა და გალავანს. იგი საუკუნეების განმავლობაში რეგიონის მძლავრ სულიერ და საგანმანათლებლო კერას წარმოადგენდა
მსოფლიო მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლები
11. გადაჭრილი გორა,
12. იმირის გორა და
13. შულავრის გორა // ნეოლითური ხანის (ძვ.წ. VI-V ათასწლეული) უძველესი დასახლებები. სწორედ აქ აღმოჩენილ თიხის ჭურჭელში დაფიქსირდა ყურძნის წიპწები და ღვინის მჟავის კვალი, რის საფუძველზეც საქართველო საერთაშორისოდ აღიარებულ იქნა ღვინის სამშობლოდ (8000-წლიანი უწყვეტი ისტორიით).
14. არუხლოს გორა და
15. ხრამის დიდი გორა // კაცობრიობის უადრესი მიწათმოქმედი მოსახლეობის ხელოვნური ბორცვ-ნასახლარები მდინარე ხრამის აუზში
16. გაგის ციხე // სოფელ კუშჩის მახლობლად მდებარე ქვემო ქართლის ერთ-ერთი უძველესი და უმძლავრესი ციხესიმაგრეა. იგი წერილობით წყაროებში XI საუკუნიდან იხსენიება და ისტორიულად აკონტროლებდა სამხრეთიდან მომავალ სავაჭრო-სტრატეგიულ მაგისტრალებს
17. წოფის ციხე // სოფელ სადახლოსთან, კლდოვან მთაზე აღმართული მიუვალი სიმაგრე. იგი ფუნქციონირებდა როგორც ანტიკურ, ისე ადრეულ შუა საუკუნეებში, მის მიდამოებში კი აღმოჩენილია პალეოლითის ხანის ადამიანის უძველესი სადგომებიც
18. ოფრეთის ციხე // შუა საუკუნეების კლასიკური საფორტიფიკაციო ნაგებობა, რომელიც ხეობის თავდაცვის ერთ-ერთ მთავარ საყრდენს წარმოადგენდა
19. შაუმიანის (შულავერის) პატარა ციხე // გვიანი შუა საუკუნეების სათვალთვალო და თავდაცვითი კოშკი
მონუმენტი "კიდევაც დაიზრდებიან“
|
