<უკან დაბრუნება

გარდაბნის რაიონი (ქვემო ქართლი)

1. ღვთაების მონასტერი მარტყოფთან - მარტყოფის მონასტერი // VI საუკუნეში ერთ-ერთი ასურელი მამის - წმინდა ანტონ მარტყოფელის მიერ დაარსდა. სამონასტრო კომპლექსი მოიცავს ღვთაების ტაძარს (გადაკეთდა XIX საუკუნეში), სათვალთვალო კოშკსა და წმინდა ანტონის სენაკს, რომელიც მთის წვერზე, განცალკევებით მდებარეობს (დაარსებულია VI ს, ეკლესია XIX სს.)

2. ბეთანიის ტაძარი (XII-XIII სს.),

3. თუშმალიშვილებისა და შინჯიკაშვილების კოშკები (XVII ს.) მარტყოფში

4. კაბენის მონასტერი (XIII ს) // XIII საუკუნის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი ასურეთის ხეობაში. დღეს ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი, მაგრამ თავისი მოჩუქურთმებული არქიტექტურით იგი შუა საუკუნეების ქართული ხელოვნების საინტერესო ნიმუშია

5. კიკეთის მახლობლად უძოს ეკლესია

6. ბადრიძეების კოშკი ნორიოში,

7. აზეულას ციხე (აგარანი) კოჯორში (ყველა შუა საუკუნეების).

8. მრავალწყაროს სამონასტრო კომპლექსი // მდებარეობს ივრის ზეგანზე, უდაბნოს ზონაში. იგი დავით გარეჯის სამონასტრო კომპლექსის განუყოფელი ისტორიული ნაწილია და მოიცავს ქვიშაქვის კლდეში გამოკვეთილ რამდენიმე ეკლესიასა და ბერთა სენაკებს, სადაც შემორჩენილია ადრეული შუა საუკუნეების ფრესკული მოხატულობის კვალი

9. შავნაბადას წმინდა გიორგის მამათა მონასტერი // ჩამქრალი ვულკანის მთის წვერზე წამომართული ისტორიული სალოცავი. ხალხური გადმოცემით, მონასტრის სახელი უკავშირდება ლეგენდას წმინდა გიორგის შესახებ, რომელიც შავი ნაბდით გამოეცხადა და დაეხმარა ქართულ მხედრობას მტრის დამარცხებაში

10. კუმისის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის დედათა ეკლესია,

11. საცხენისის ისტორიული სალოცავი

12. ნორიოს ისტორიული სალოცავი

13. ნაზარლოს ისტორიული სალოცავი

საფორტიფიკაციო ნაგებობები და კოშკები

აზელუას ციხე (კოჯრის ციხე / აგარანი): // მუნიციპალიტეტის დასავლეთ საზღვართან, მაღალ კლდოვან ქედზე მდებარე მიუვალი სიმაგრე. იგი საუკუნეების განმავლობაში იცავდა თბილისში სამხრეთიდან შემომავალ ისტორიულ საქარავნო გზებს. ციხე მჭიდროდ უკავშირდება მეფე ვახტანგ გორგასლისა და თამარ მეფის ეპოქებს

კოშკები მარტყოფსა და ნორიოში: // სოფელ მარტყოფში შემორჩენილია XVII საუკუნის თავდაცვითი და საგვარეულო არქიტექტურის ნიმუშები - თუშმალიშვილებისა და შინჯიკაშვილების საგუშაგო კოშკები, ხოლო სოფელ ნორიოში მდებარეობს ბადრიძეების ისტორიული კოშკი

გარდაბნის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი